Doğru iş güvenliği ayakkabısını seçmek nadiren görünüşle ilgilidir. Asıl konu, önlenebilir yaralanmaları azaltmak, mevzuata uyum sağlamak ve ekiplerin uzun vardiyalar boyunca konforunu korumaktır. Sertifika veya ürün etiketlerini karşılaştırıyorsanız, en kritik detay standart versiyonudur. Bu nedenle birçok satın alma ekibi ve saha yöneticisi artık EN ISO 20345:2011 ile EN ISO 20345:2022 arasındaki farkı soruyor.
Bu rehberde; nelerin değiştiğini, nelerin aynı kaldığını ve sahadaki gerçek risklere uygun ayakkabıyı nasıl seçmeniz gerektiğini açıklıyoruz. Çamdalı’da iş güvenliği ayakkabısı modellerine bakıyorsanız, bu bilgiler ürün teknik özelliklerini daha bilinçli okumanıza yardımcı olur.
EN ISO 20345 Aslında Ne Anlama Gelir?
EN ISO 20345, burun korumalı sertifikalı iş güvenliği ayakkabıları için Avrupa’da en yaygın referans standarttır. Basitçe söylemek gerekirse; ayakkabının darbe ve basınca karşı test edildiğini ve ek olarak belirli performans özelliklerini sağladığını gösterir.
Birçok kişi bunu “iş güvenliği ayakkabısı standardı” olarak adlandırır, ancak daha doğru tanım bir sistem olduğudur. Önce temel koruma seviyesi sağlanır, ardından işe göre ek performans özellikleri eklenir. Satın alma açısından amaç, etiket bilgisini iş yerindeki risk analizi ile eşleştirmektir.
EN ISO 20345:2011 Basit Anlatım
2011 versiyonu hâlâ piyasada yaygındır, özellikle uzun süredir üretimde olan modellerde görülür. EN ISO 20345:2011 kapsamında genellikle şu sınıflandırmalarla karşılaşırsınız: S1, S1P, S2 ve S3.
Bu sınıflar genellikle şunları ifade eder:
- S1 ve S1P: Kuru iç mekân çalışmaları için tercih edilir; S1P, delinme direnci ekler.
- S2: Zaman zaman nemli ortamlarda çalışmaya uygundur.
- S3: Hem iç hem dış mekânda, delinme direnci ve daha dayanıklı taban gerektiren sahalar için yaygındır.
2011 standardına ait teknik föylerde eski kayma direnci işaretlemelerini de görebilirsiniz. Bu önemlidir çünkü kayma riski iş kazalarının en yaygın nedenlerinden biridir.
EN ISO 20345:2022 ve Değişiklikler
2022 revizyonu iş güvenliği ayakkabısını tamamen değiştirmedi. Test yöntemlerini güncelledi ve performansın daha net ifade edilmesini sağladı. Özellikle günümüzde kullanılan modern malzemeler için daha açık işaretlemeler getirdi.
Satın alma açısından öne çıkan değişiklikler genellikle üç başlıkta toplanır:
1) Kayma Direnci İşaretlemeleri Daha Net
EN ISO 20345:2022 ile kayma performansı daha açık şekilde belirtilir. Bu durum, ıslak zemin, yağlı alan veya yoğun lojistik sahalarında model karşılaştırmasını kolaylaştırır. Gün boyu pürüzsüz beton üzerinde çalışan ekipler için kayma direnci artık “opsiyonel” değil, temel bir gerekliliktir.
2) Delinme Direncinde Daha Net Seçenekler
Modern hafif ara tabanlar aynı test yöntemine tabi değildir. 2022 revizyonu, delinme direnci varyasyonları için daha açık işaretlemeler getirmiştir. Bu da farklı taban teknolojilerini karşılaştırmayı kolaylaştırır.
3) Gerçek Saha Sorunlarına Daha Fazla Odak
Güncellenmiş çerçeve; modele bağlı olarak burun aşınma koruması, merdiven tutuşu ve bilek koruması gibi özellikleri daha net ifade eder. İskele, merdiven ve engebeli zeminlerde bu detaylar önemlidir.
Satın Alma İçin Yan Yana Seçim İpuçları
EN ISO 20345:2011 ve EN ISO 20345:2022 sertifikalı ayakkabılar arasında karar verirken şu kontrol listesini kullanabilirsiniz:
- Önce çalışma ortamını belirleyin: kuru iç mekân, karma kullanım, ıslak alan veya ağır dış saha
- Koruma sınıfını doğrulayın (çoğu saha için S2 veya S3 temel seviyedir)
- Zemin ıslak, tozlu veya yağlıysa kayma direncini temel özellik olarak değerlendirin
- Burun tipi ve ağırlık dengesini kontrol edin
Örneğin ağır malzeme taşıyan ekipler çelik burunlu modelleri tercih edebilir. Kategori karşılaştırması yaparken çelik burunlu iş botu aralığını inceleyip etiket işaretlemelerini kontrol etmek faydalıdır.
Öte yandan hafiflik ve metal içermeyen yapı öncelikliyse kompozit burunlu modeller güçlü bir alternatif olabilir. Kompozit burun koruması hakkında bilgi edinmek, bu modellerin günlük kullanım avantajlarını anlamayı sağlar.
Satın Almada Sık Unutulan Uyum Detayları
İki küçük kontrol birçok hatayı önler:
İş Güvenliği Ayakkabısında CE İşaretini Kontrol Edin
CE işareti, AB mevzuatı kapsamında temel uygunluk göstergesidir. Tedarikçiden teknik dokümantasyon ile desteklenmelidir.
Standardı İşe Göre Eşleştirin, Marka Adına Göre Değil
Marka önemlidir ancak risk daha önemlidir. Depo ortamı kayma performansı ve konfora odaklanırken, inşaat sahası daha güçlü delinme direnci ve dayanıklı taban gerektirir. Tutarlı bir marka serisi gerekiyorsa, Mekap iş ayakkabısı gibi benzer tasarımları farklı güvenlik sınıflarında karşılaştırabilirsiniz.
Soğuk hava sahalarında yalıtım ve su geçirmezlik daha önemlidir. Bu durumda kışlık iş ayakkabısı modelleri tercih edilmelidir; bu ürünler zorlu dış koşullar için tasarlanmıştır.
İş yerinde elektrik riski veya elektronik ekipman teması varsa ilgili teknik gereklilikleri doğrulayın. Elektrik güvenliği ayakkabısı standartları senaryoya göre değişebilir; bu nedenle seçimi tesis kuralları ve genel ESD veya elektrik güvenliği sistemi ile uyumlu yapın.
Sonuç
EN ISO 20345:2011 ile EN ISO 20345:2022 arasındaki seçim “hangisi daha yeni?” sorusu değildir. Önemli olan, sahadaki gerçek risklere uygun test edilmiş korumayı seçmek ve satın almadan önce etiket detaylarını doğrulamaktır.
Emin olmadığınız durumlarda sertifika kapsamını, kayma performansını, delinme direncini ve teknik dokümantasyonu iş yerinizin risk analizi ile karşılaştırın. Ardından işletmenizin takip ettiği genel iş güvenliği ayakkabısı standartları çerçevesinde seçiminizi EN ISO 20345 kapsamında tamamlayın.
